Solun - spoj drevnog i modernog

Zbog neodoljive lepote, fantastičnog noćnog života, ali i brojnih spomenika kulture, Solun je oduvek bio prava destinacija za sve koji žele da letovanje "prekrate" kraćim boravkom u gradu.

Solun je, posle Atine, drugi po veličini grad u Grčkoj i predstavlja kulturni, industrijski i turistički centar grčke oblasti Makedonija. Nasleđe Vizantinaca, Rimljana, Turaka, Jevreja i mnogih drugih drevnih naroda koji su pohodili ove krajeve Grci su uspeli u potpunosti da očuvaju, što privlači ogroman broj turista iz svih krajeva sveta. Među mnogim narodima koje neraskidive istorijske spone vezuju sa Solunom, svakako je i srpski narod, jer u Solunu postoji ogromno srpsko vojničko groblje iz Prvog svetskog rata - Zejtinlik, na kome su sahranjeni ostaci 8.000 srpskih heroja. To je i jedan od glavnih razloga zbog čega je Solun jedna od omiljenih destinacija srpskih "vikend turista".

Grad je osnovao 315. godine pre nove ere kralj Kasandros, koji mu je ime dao po ženi, polusestri Aleksandra Velikog, koja se zvala Tesaloniki. Zbog svog strateški veoma bitnog položaja i činjenice da je uvek bio jedna od najvećih pomorskih luka u Evropi i ovom delu sveta, Solun je kroz istoriju često bio na meti zavojevača, čiji su tragovi, kroz razne drevne građevine, i danas vidljivi gotovo na svakom koraku.

Crkva svetog Dimitrija

Jedna od najinteresantnijih crkava u Solunu svakako je crkva svetog Dimitrija, koja je izgrađena u 4. veku nove ere. Izgrađena u čast zaštitnika grada, svetog Dimitrija, datira iz vremena kada je Solun bio, posle Konstantinopolja, drugi grad po veličini u Vizantijskom carstvu. Još od 1988. godine nalazi se na Uneskovoj listi svetske kulturne baštine. U ovoj crkvi mogu da se vide veoma retki mozaici na kojima je prikazan njen zaštitnik. Oni predstavljaju gotovo jedine ostatke umetničkih dela iz perioda poznatog kao Mračno doba, koje je usledilo posle smrti Justinijana. Ovi mozaici su uspeli da prežive i veliki požar, koji je 1917. godine uništio dobar deo Soluna. Arheolozi su, istražujući mesto na kome se nalazi crkva, koja je potpuno obnovljena tek krajem četrdesetih godina prošlog veka, pronašli ostatke drevnog Rimskog kupatila, u kome su rimski vojnici ubili svetog Dimitrija, u čiju čast je kasnije počela izgradnja ovog velelepnog hrama.

Zejtinlik

Srpskim turistima ipak je najinteresantnije srpsko vojničko groblje na Zejtinliku, koje predstavlja jedan od najlepših i najočuvanijih spomenika srpskim ratnicima koji su svoje živote dali za slobodu otadžbine.

Na ogromnom kompleksu, osim srpskog, nalaze se i francusko, englesko, rusko i italijansko vojno groblje. Od ukupno 21.000 vojnika, čiji su ostaci sahranjeni na ovom mestu, Srba je čak 8.000. U unutrašnjosti spomenika nalazi se kosturnica, ali i svojevrstan muzej u kome su "pohranjeni" delovi srpskih vojničkih uniformi iz svih ratova u kojima su učestvovali srpski vojnici.

Takođe, ovde se čuvaju i portreti svih srpskih znamenitih vojskovođa. Priče o legendarnom herojstvu srpskih ratnika koji su probili Solunski front i krenuli u nezadrživ juriš na slobodu privlače ogroman broj turista iz Srbije, ali i drugih zemalja, pa je srpsko vojničko groblje ubedljivo najposećenije od svih ostalih vojnih grobalja koja se nalaze na ovom kompleksu. Čuvanje Srpskog vojničkog groblja decenijama unazad povereno je porodici Mihailović. Đorđe Mihailović (82), nakon dede i oca, treća je generacija Mihailovića koja se brine da groblje izgleda savršeno.

Cenkanje i provod

Kao što mnogi ljubitelji šopinga znaju, Solun je prilično skup grad. Zbog toga mnogi, naročito turisti iz Srbije, putuju u osamdesetak kilometara udaljenu Paraliju, gde po mnogo povoljnijim cenama mogu da se kupe odevni predmeti, naročito kožna garderoba, koja je van sezone posebno jeftina, pa kožne jakne mogu da se kupe i za 50 do 70 evra. Naravno, da biste ovako povoljno pazarili, morate dobro da protegnete noge i zađete i u najzabitije uličice sa radnjama, ali i da budete snalažljiv i vešt pregovarač, jer lokalni trgovci obožavaju da se cenkaju.

Ipak, da biste najbolje upoznali grčki narod, njihov mentalitet i senzibilitet, morate da se uputite u neku od mnogobrojnih taverni, koje ovde predstavljaju unosan porodični biznis i ima ih na svakom koraku. Ukoliko putujete preko agencije, gotovo nezaobilazan deo aranžmana je takozvano grčko veče, gde možete da uživate uz zvuke buzukija, naučite da igrate sirtaki, ali i probate originalni grčki feta sir, grčku salatu i sve to "zalijete" recinom, čuvenim grčkim belim vinom, uzom i metaksom.

Posebno je interesantno da u Grčkoj skoro na svakoj većoj zgradi, bila to privatna kuća, restoran, hotel ili privatna firma, stoji ponosno istaknuta širom sveta prepoznatljiva grčka zastava. To govori dosta o tome koliko Grci vole svoju zemlju i kolike su patriote. Ali, kolika je ta ljubav vidi se i po tome što puno računa vode o čistoći. Tako u nekim delovima Soluna mogu da se vide pevajući kontejneri, koji više liče na supermoderne kioske bez prodavca nego na kontejner. Grci ogromnu pažnju polažu na reciklažu, a kako bi ljude koji donose smeće motivisali da ga što bolje razvrstavaju po kategorijama, iz ovih kontejnera se čuje lagana muzika.

Svaki grad ima znamenitosti koje obavezno treba da se posete. U Solunu su to:

• Galerijeva palata na trgu Navarinu, koja datira iz 300. godine nove ere;
• Spomenik Aleksandru Makedonskom na obali u centru Soluna;
• Stari grad, u kome se nalaze mnogobrojni primeri stare arhitekture, pa se šetnja ovim delom naziva i "šetnja kroz istoriju grada";
• Bela kula, izgrađena u 15. veku i predstavlja deo nekadašnjeg odbrambenog bedema Soluna. Kasnije je kroz istoriju bio i mesto gde su čuvani zatočenici osuđeni na smrt. Danas se u ovom zdanju nalazi Muzej vizantijske kulture;
• Rimski spomenici, poput očuvane pijace, pozorišta, kupatila i drugih građevina.

Izvor: Press